(GD&TĐ) - Những cửu vạn người Ukraine vừa khỏe vừa lành. Gọi là ông chủ và cửu vạn nhưng không khí lao động thật thoải mái, cởi mở và giữa những ông chủ và cửu vạn còn có nhiều tình bạn đẹp.

Trải rộng trên diện tích hơn 60ha với gần 90.000 người kinh doanh buôn bán, trong đó cộng đồng người Việt chiếm gần 4.000 người ở Trung tâm thương mại Barabasova ở thành phố Kharkov- Ukraine. Đây là điểm tập kết hàng hóa để tỏa đi hầu hết các tỉnh trong nước và một số nước láng giềng như Liên bang Nga, Ba Lan... Thời cực thịnh, lượng hàng hóa đổ về tới hàng trăm m3 mỗi tuần. Đội quân cửu vạn nhờ thế cũng ăn nên làm ra...

Nơi những người Việt là ông chủ

Đối với đội quân cửu vạn làm việc tại Trung tâm thương mại này, người Việt được họ gọi một cái tên chung là "Kha- rai", tiếng Nga là "Ông chủ". Những ông chủ Việt cũng có nhiều đẳng cấp khác nhau, người một chuyến qua Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ... có thể mang về “tròm trèm” gần triệu USD tiền hàng. Cũng có những "ông chủ" "buôn thúng bán bưng" cả vốn lẫn lời chỉ  vài ngàn đô, song họ vẫn được cánh cửu vạn coi là ông chủ bởi đơn giản một điều: không có người Việt Nam nào làm nghề cửu vạn. Thế nên, gọi tất cả đều là "Kha- rai" quả cũng không quá!

"Cửu vạn"Tây khỏe hơn cửu vạn quê mình.

Thứ Năm và Chủ nhật hàng tuần là ngày các ông chủ Việt nhận hàng. Nguồn cung có nhiều, song chủ yếu hàng hóa được chuyển về từ thành phố cảng Odessa cách Kharkov hơn 700km. Bắt đầu từ đây, hàng được phân phối chủ yếu bằng sức người đến các cửa hàng và nhà kho trong khu vực Trung tâm thương mại.

Tất cả những người Việt kinh doanh buôn bán tại Trung tâm thương mại Barabasova hàng ngày đều phải thuê cửu vạn tây. Những "soái" lớn thuê cửu vạn kéo hàng đi giao, người kinh doanh nhỏ lẻ thuê cửu vạn đi lấy hàng hoặc vận chuyển hàng từ nơi bán vào kho và ngược lại.

Những chiếc xe kéo “khủng”

"Tát- ca" tiếng Nga là xe kéo. Những người Việt mới qua thường rất tò mò về những chiếc "tát- ca" của cánh cửu vạn. Thông thường, một chiếc xe kéo có chiều dài khoảng 2,5m và rộng 1m. Toàn bộ khung, sườn được hàn bằng sắt. Chiều cao của xe phụ thuộc vào bán kính của 4 chiếc bánh. Chiếc xe nom khá đơn giản nhưng có thể kéo một chuyến hơn một tấn hàng. Người Việt kinh doanh buôn bán lâu năm ở Trung tâm thương mại Barabasova chỉ cần nhìn vào chiếc xe là biết "đẳng cấp" cửu vạn.

Alex, một cửu vạn lâu năm hiện sở hữu một chiếc xe kéo khá đặc biệt. "Bốn chân" của nó được chủ nhân trang bị bằng bốn chiếc... bánh máy bay. Theo Alex, ngoài độ bền, những chiếc bánh máy bay còn có ưu điểm vượt trội so với những loại bánh xe khác là bon. Hỏi ở đâu ra cái "của độc" này, anh ta chỉ cười hiền lành lảng tránh và... giới thiệu một "đồng nghiệp" có chiếc xe kéo cũng "khủng" không kém với... bốn bánh xe tăng.

Không hiểu vì thương hiệu "bánh máy bay" hay vì sự nhiệt tình, trách nhiệm trong lúc làm việc mà Alex lúc nào cũng đông khách thuê kéo hàng. Trong điện thoại của những ông chủ Việt, số điện thoại của những cửu vạn như Alex luôn được ưu tiên lưu ở những vị trí dễ thấy, dễ tìm nhất.

Mỗi tuần hàng trăm m3 hàng hóa tập kết tại Trung tâm thương mại Barabasova

Anh Phạm Văn Trà, một người kinh doanh lâu năm ở Trung tâm thương mại cho biết: “Cửu vạn Tây làm việc cực khỏe, ăn đứt cửu vạn "quê mình". Trước đây một số thanh niên "nhà mình" mới sang có sức khỏe cũng thử đi làm cửu vạn, song chỉ được một thời gian chẳng ai thuê đành chuyển nghề sang làm "ông chủ".

Có "quái xe" chắc cũng có "quái nhân cửu vạn"? Tôi đem thắc mắc này hỏi mấy ông chủ Việt đang tụ tập uống trà xanh chờ cửu vạn bốc hàng. Các anh cho biết: Trong ba cánh cửu vạn chính đang hành nghề tại Trung tâm thương mại có hai "quái cửu" rất đặc biệt. Quái thứ nhất đã ngoài 50 tuổi mỗi khi bốc hàng mồm liên tục chửi bậy. Thấy chướng tai, mọi người góp ý, ông ta lý luận: nếu không chửi tao không thấy khỏe. Được cái "quái" này hiền như cục đất nên mọi người dễ bỏ qua. Quái cửu thứ hai đặc biệt ở chỗ trời mùa đông có lạnh đến -20 độ anh ta cũng vẫn cởi trần. Ngày nào không thấy anh ta làm việc, mọi người hay đùa "lạnh quá hắn bị viêm phổi rồi".  

Mối quan hệ "đôi bên cùng có lợi"

Thu nhập của cửu vạn phụ thuộc vào thị trường và "thương hiệu" của chính cửu vạn. Có những cửu vạn làm không hết việc nhưng cũng có cửu vạn không có việc để làm. Trong thời điểm khủng hoảng kinh tế hiện nay, tiền công cửu vạn rẻ hơn nhiều so với trước khủng hoảng. Từ 4 đến 15 grivna (tương đương trên, dưới 1USD) là giá phổ biến cho một bao hàng nặng từ trên 30kg đến khoảng 300kg. Ngoài ra, độ dài quãng đường, sự "thân quen" cũng là yếu tố quan trọng trong việc "định giá".

Anh Phạm Văn Bôn, "người quen" của khá nhiều cửu vạn nhớ lại: “Những năm trước đây, thời điểm hàng vào vụ, ngoài việc cửu vạn tăng giá đôi khi còn xảy ra tình trạng giành giật cửu vạn. Mâu thuẫn, cãi cọ vì... cửu vạn giữa những người Việt với nhau đã từng xảy ra. Để đảm bảo khâu vận chuyển, một số ông chủ Việt chọn giải pháp "nuôi" cửu vạn riêng.

Một góc bãi xe Trung tâm thương mại Barabasova

Thế nhưng, không phải lúc nào mọi việc cũng "xuôi chèo mát mái". Do bất đồng ngôn ngữ và văn hóa ứng xử nên đã có những cuộc cãi vã, dùng đến cả cơ bắp để "xác định lẽ phải" giữa "ông chủ" và cửu vạn, song dân cửu vạn Ukraine nói riêng và người Ukraine nói chung có một đức tính đáng quý xong việc là xong, gặp nhau lại "Pri- việt!"(chào bạn!) chứ không để bụng. Có lẽ chính vì điều này, nhiều tình bạn đẹp giữa những "ông chủ" Việt và "cửu vạn Tây" đã hình thành và được thử thách qua thời gian.

Theo VOV