(GD&TĐ) - “Tây Ninh nắng cháy da người/Bạc phơ cỏ dại bời bời rừng hoang”. Đó là hình ảnh hết sức khắc nghiệt nghèo khổ của một Tây Ninh khi xưa, đặc biệt là hai huyện biên giới Tân Biên và Tân Châu - thời chống Mỹ đã nổi danh là vùng “đất thánh” cách mạng miền Nam.

Đại diện Báo GD - TĐ, Tạp chí Tài Hoa Trẻ và đại diện Sở GD&ĐT Tây Ninh tặng học bổng cho HS nghèo Thạnh Bắc

Đoàn công tác “Tiếp sức đến trường” của Báo Giáo dục & Thời đại - tạp chí Tài Hoa Trẻ đến với Thạnh Bắc - xã vùng sâu khó khăn nhất của huyện Tân Biên vào ngày hè nóng bỏng. Hơn 500 học sinh, phụ huynh học sinh (HS, PHHS) của 4 xã đã đợi đoàn công tác từ sáng sớm. Điều rất vui là có khoảng 1/4 số HS được trao học bổng và tặng quà là học trò của xã Tân Hợi và xã Tân Hà thuộc huyện Tân Châu láng giềng.

Chuyến xe của Toà soạn Báo GD&TĐ đến hội trường UBND xã Thạnh Bắc trễ gần một tiếng, vì tài xế Bình sợ cảnh sát giao thông “bắn tốc độ” nên chạy khá chậm. Các anh lãnh đạo xã Thạnh Bắc đã chuẩn bị cả một nồi củ mì (sắn) luộc thơm phức, kèm đồ chấm là đường trộn với đậu phộng rang. Chúng tôi ăn rồi lại muốn ăn nữa...

Phóng viên Anh Tú vất vả phân phối quà suốt 2 tiếng đồng hồ

Trước giải phóng 30/4/1975, cả vùng đất bây giờ thuộc xã Thạnh Bắc hầu như không có dân, toàn là rừng hoang cỏ dại. Toàn bộ các khu rừng nguyên sinh Lò Gò - Xa Mát - Chàng Riệc, những năm kháng chiến chống Mỹ thuộc căn cứ địa cách mạng Bắc Tây Ninh giáp biên giới Campuchia. Do nơi đây bấy giờ là nơi đóng quân của Trung ương Cục miền Nam có mật danh là căn cứ “R”, nên người địa phương thường gọi “cứ R”. Bình quân mỗi m2 “cứ R” thời chiến tranh phải hứng chịu khoảng 3 tấn bom, đạn, mìn, chất độc hoá học Mỹ ném xuống. Chưa kể hơn chục năm sau ngày giải phóng miền Nam 30/4/1975, cuộc chiến tranh biên giới Tây - Nam tàn bạo do bọn phản động Polpot còn gây ra tiếp biết bao tang thương, mất mát cho người dân Tân Biên...

Thành lập mới hơn 9 năm, là xã trẻ nhất (tách ra từ xã Thạnh Bình) và cũng là xã khó khăn nhất huyện Tân Biên, nhưng xã Thạnh Bắc đã kiên cố hoá xong 5 trường mầm non, tiểu học, THCS của xã. 5 ấp của xã đều đã phủ lưới điện quốc gia, xe 4 chỗ vào được từng ấp kể cả mùa mưa. Tuy vậy chính quyền - người dân và nhất là thầy cô giáo còn khá nhiều ưu tư về đời sống còn nhiều bấp bênh của bà con trong xã.

Niềm vui nhận quà

Ở tuổi 36 (sinh năm 1975), Bí thư Đảng uỷ xã Thạnh Bắc - anh Nguyễn Văn Biên là cán bộ chủ chốt trẻ nhất huyện. Anh trăn trở: Hàng trăm vị phụ huynh học sinh (PHHS) mà nhà báo chứng kiến, đang nóng lóng chờ đoàn nhà báo đến giao lưu tặng quà cho con em họ, hầu hết đó là những hộ nông dân nghèo. Bà con chủ yếu làm nghề trồng mì, trồng mía, cạo mủ cao su thuê cho những ông chủ trang trại giàu có trên địa bàn của xã và các vùng lân cận. Đói no, nợ nần nhiều hay ít tuỳ vào thời tiết và giá cả từng mùa vụ. Nhiều em HS tranh thủ khi không đến trường, mò mẫm chắt chiu từng giọt mủ còn sót lại ở các chén cao su vừa cạo xong, mỗi ngày được hai, ba chục ngàn đồng để ăn học. Lúc mới thành lập, xã chúng tôi chưa đầy 1000 hộ với trên 3.500 nhân khẩu, gần một nửa diện xoá đói giảm nghèo. Đến nay số hộ nghèo (không còn hộ đói) chỉ còn gần 1/3 tổng số hộ toàn xã, với dân số lên tới hơn 11.000 người, đến từ hơn 20 tỉnh, thành cả nước...

Lễ trao quà và tặng học bổng cho HS nghèo thuộc 4 xã: Thạnh Bắc, Thạnh Bình (huyện Tân Biên); Tân Hà; Tân Hội (huyện Tân Châu) diễn ra ở hội trường xã Thạnh Bắc khang trang. Hội trường lớn, sức chứa khoảng 700 chỗ ngồi, số học bổng và quà tặng chưa tới 200 suất, vậy mà kín chỗ. Gian nan nhất là các PHHS và HS trường THCS Thạnh Hiệp cách xa hội trường xã Thạnh Bắc 15-20 cây số. Trường nằm giáp huyện Tân Châu nên đa số là HS 2 xã Tân Hà và Tân Hội của huyện Tân Châu đã theo học ở trường THCS Thạnh Hiệp (thuộc xã Thạnh Bắc).

Em Yến Nhi - lớp 4B - trường tiểu học Thạnh Bắc B, nhà ở ấp Hội Thạnh (xã Tân Hội, Tân Châu) được nhận học bổng với thành tích 4 năm liền là HS giỏi mừng ứa nước mắt: “Vậy là trưa nay về nhà, con sẽ nói mẹ lấy học bổng này sắm đồng phục mới và mua sách giáo khoa chuẩn bị cho học lớp 5. Con sẽ ráng học thật tốt”.

Trần Hùng Thái - lớp 6 - trường THCS Thạnh Hiệp (nhà ở ấp Tân Lâm, Tân Hà, Tân Châu), ôm gói quà nhảy cẫng lên: “Quá đã! Cặp sách đẹp thiệt! Lại còn cả chục cuốn tập vở. Tụi con biết ơn các cô chú nhà báo và các nhà tài trợ nhiều lắm”. Rất nhiều cô bé, cậu bé nhận được quà tặng là cặp sách màu xanh, đã tự động ào lên sân khấu đổi lại cặp màu đỏ vì nhìn đẹp hơn.

Ba mẹ con bên túi quà tình nghĩa “Tiếp sức đến trường”.

Có 3 mẹ con một chị PHHS bị câm, con chị học lớp 2 (chưa rõ HS trường nào) được nhận quà “Tiếp sức đến trường” của Báo GD&TĐ, ngồi tần ngần ở ngoài hàng lang hội trường khá lâu, mặc dầu quà đã nhận và đã gần 11 giờ trưa nắng chói chang, 3 mẹ con cứ ngắm mãi những món quà. Chị PHHS này chở cả con gái út đang học mẫu giáo cùng đi nhận quà cho vui... Cả hội trường xã Thạnh Bắc, ước chừng có mấy chục bé mẫu giáo cũng có mặt, nhiều bé thấy anh chị lên sân khấu nhận quà, thích quá cũng leo lên sân khấu. Trước khi đoàn “Tiếp sức đến trường” của Báo GD & TĐ đến hội trường xã Thạnh Bắc, bằng tiết mục múa hát tự biên tự diễn, HS của 4 xã đã làm cả hội trường náo động hẳn lên. Đoàn vừa xuất hiện, nhà thơ Trần Quốc Toàn - cộng tác viên đặc biệt của tạp chí Tài Hoa Trẻ đã mời các em HS cùng tham gia chơi chữ, đố vui về thơ do chính nhà thơ Trần Quốc Toàn sáng tác (trong đó có bài thơ “Mẹ và con” có trong sách giáo khoa tiểu học). Được biết đoàn công tác Báo GD&TĐ - tạp chí Tài Hoa trẻ có 2 nhà báo và cũng là nhà thơ tham dự lễ tặng quà, rất nhiều HS và giáo viên yêu thơ ca mong muốn được giao lâu thật lâu. Do thời gian có hạn, hai nhà báo - nhà thơ Vũ Xuân Hương và Trần Quốc Toàn xin hẹn dịp khác...

Ước gì HS nghèo trên cả nước được nhận quà - học bổng nhiều hơn nữa

Tác giả bài báo này (phóng viên Đinh Lê Yên), cũng khá bối rối khi được một thầy giáo trạc tuổi ngũ tuần bất ngờ ôm chặt hồi lâu. Thì ra là thầy Phạm Văn Mỹ - hiệu trưởng trường THCS Thạnh Bắc, thuộc lứa học sinh đầu tiên của tôi những năm 1982 - 1985 của trường THPT Lý Thường Kiệt (huyện Hoà Thành, tỉnh Tây Ninh). Thầy - trò gần ba chục năm mới tình cờ gặp lại biết bao dòng hồi tưởng chưa kịp thổ lộ... Hiệu trưởng Phạm Văn Mỹ xúc động tâm tình: “Em gắn bó với nghề dạy học ở Tân Biên đã hai mươi mấy năm và về trường THCS Thạnh Bắc từ lúc trường được thành lập cùng với sự ra đời của xã đã hơn 9 năm nay. Quà tặng và học bổng của Báo GD - TĐ, tạp chí Tài Hoa Trẻ và của một số nhà tài trợ, đến với học trò nghèo Thạnh Bắc rất đáng nhớ. Nó nhắc nhở, thúc đẩy thầy - trò chúng em phải ráng sức nhiều hơn nữa để dạy tốt, học tốt”.

Trước kia chia tay đoàn “Tiếp sức đến trường” của Báo GD - TĐ và tạp chí Tài Hoa Trẻ, ông Trần Văn Thanh - Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Tân Biên còn ra tận xe ô tô, bắt tay ôm hôn thắm thiết các nhà báo. Ông mong muốn được gặp lại chúng tôi lần nữa, lần nữa. Còn ông Bùi Anh Tuấn - Phó Văn phòng Sở GD&ĐT Tây Ninh ngậm ngùi bắt chặt tay chúng tôi những mười mấy phút. Ông tin rằng giáo dục xã Thạnh Bắc sẽ ngày càng phát triển vững chắc, một khi được Chương trình “Tiếp sức đến trường” tìm đến nhiều hơn nữa, không chỉ của Báo ngành GD mà của nhiều nhà hảo tâm trong xã hội...

Chia tay vùng đất thiêng liêng, nơi đã chở che “Thủ đô kháng chiến chống Mỹ cứu nước miền Nam” năm xưa, trong tôi bỗng ngập tràn bao cảm xúc khó quên. Bởi vùng đất này, tôi đã từng đến, từng nghỉ lại đã hơn mươi lần từ hai mươi mấy năm qua. Thạnh Bắc hôm nay, Tây Ninh hôm nay đã sáng ngời đầy sức sống:

“Tây Ninh nắng cháy da người
Mía, mì xanh ngát, nụ cười dễ thương
Đã xa cách nẻo dặm trường
Mà lòng vẫn nhớ biên cương anh hùng”

 Đinh Lê Yên